Là địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, An Giang đang từng bước cụ thể hóa chủ trương phát triển tăng trưởng xanh thông qua tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng các vùng sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong tiến trình đó, khu vực kinh tế tập thể, nòng cốt là các HTX, giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức lại sản xuất, liên kết nông dân với doanh nghiệp, hình thành các chuỗi giá trị bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.
Khi phát triển theo hướng kinh tế xanh thì HTX giữ vai trò quan trọng, giúp hình thành các chuỗi giá trị bền vững
Thực tiễn cho thấy, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng xanh. Việc áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, quản lý dịch hại tổng hợp, tiết kiệm nước tưới và ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ đã góp phần giảm chi phí sản xuất, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời nâng cao chất lượng nông sản. Không ít HTX đã xây dựng được vùng nguyên liệu đáp ứng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Điểm nổi bật của mô hình HTX phát triển theo hướng kinh tế xanh là sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy sản xuất. Nếu trước đây HTX chủ yếu cung cấp các dịch vụ đầu vào thì nay đã từng bước tham gia tổ chức sản xuất theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, kiểm soát chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, hạn chế tình trạng sản xuất manh mún và giảm thiểu rủi ro do biến động của thị trường.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh vẫn còn nhiều khó khăn. Phần lớn HTX có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế, năng lực quản trị chưa đồng đều, khả năng tiếp cận khoa học – công nghệ còn chậm. Việc đầu tư thiết bị, công nghệ phục vụ sản xuất xanh, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu đòi hỏi nguồn vốn lớn trong khi khả năng tiếp cận tín dụng của nhiều HTX còn gặp trở ngại. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận thành viên về sản xuất xanh và phát triển bền vững chưa thật sự đầy đủ.
Để HTX trở thành lực lượng tiên phong trong phát triển kinh tế xanh, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX tiếp cận vốn, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số; ưu tiên các chương trình hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và giảm phát thải. Đồng thời, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý HTX về quản trị hiện đại, kinh doanh số, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh và phát triển thị trường. Cùng với đó, cần tăng cường liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học – công nghệ nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.
Liên minh HTX tỉnh tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý HTX để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới
Việc phát triển các sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ tạo động lực để HTX nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Trong giai đoạn phát triển mới, khi chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang trở thành động lực của nền kinh tế, khu vực kinh tế tập thể cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò là cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp và thị trường. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo của các HTX, An Giang có đầy đủ điều kiện để xây dựng ngày càng nhiều mô hình HTX kiểu mới, hoạt động hiệu quả, thân thiện với môi trường và phát triển bền vững.
Việc phát triển các sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ tạo động lực để HTX nâng cao sức cạnh tranh
Phát triển HTX theo hướng kinh tế xanh không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn là con đường để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập sâu rộng. Đây chính là nền tảng để kinh tế tập thể An Giang khẳng định vai trò, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng đời sống của người dân trong giai đoạn mới.
