Hiện nay, toàn tỉnh có 871 hợp tác xã (HTX) đang hoạt động với tổng diện tích hơn 77.500 ha, trong đó có trên 731 HTX nông nghiệp và hơn 3.719 Tổ hợp tác (THT). Với số lượng chủ thể mô hình kinh tế tập thể (KTTT) tương đối lớn, Liên minh HTX tỉnh An Giang đã từng bước xây dựng hệ thống các nội dung thúc đẩy liên kết sản xuất một cách trọng tâm, trọng điểm và hiệu quả.
HTX GAP Cù Lao Giêng là một trong số nhiều HTX điển hình được hướng dẫn xây dựng mã số vùng trồng để bảo vệ thương hiệu nông sản
Tham mưu cơ chế, chính sách
Một trong những vai trò đầu tiên và quan trọng nhất của Liên minh HTX tỉnh An Giang là công tác tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh hoạch định chiến lược phát triển KTTT phù hợp với thực tế địa phương. Đơn vị đã chủ động phối hợp triển khai các đề án lớn nhằm đổi mới KTTT theo hướng bền vững.
Thay vì sản xuất theo phương thức cũ, đặt nặng mục tiêu gia tăng năng suất bằng mọi giá, Liên minh HTX tỉnh đã định hướng đổi mới tư duy sản xuất cho nông dân từ "tư duy sản xuất nông nghiệp" sang "tư duy kinh tế nông nghiệp". Bên cạnh đó, còn định hướng các HTX chuyển từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, lấy giá trị gia tăng làm mục tiêu cốt lõi và phát triển kinh tế xanh thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Nhờ sự định hướng chiến lược này, các HTX từng bước làm quen với phương án kinh doanh bài bản, vận hành minh bạch, tạo nền tảng vững vàng để thu hút doanh nghiệp lớn tham gia ký kết hợp đồng liên kết dài hạn.
Cầu nối kết nối cung - cầu, xây dựng hệ sinh thái liên kết bền vững
Nếu thiếu đi vai trò kết nối của Liên minh HTX, các HTX quy mô nhỏ sẽ rất khó tiếp cận trực tiếp với các công ty, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu lớn. Hiểu rõ rào cản này, Liên minh HTX tỉnh An Giang đã tích cực tổ chức cho các HTX tham gia nhiều hội nghị xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu nông sản cả trong và ngoài tỉnh.
Ngoài ra, đơn vị đóng vai trò trung gian kết nối đưa các doanh nghiệp lớn về bắt tay hợp tác cùng các HTX. Điển hình có thể kể đến hoạt động liên kết của các doanh nghiệp gạo như Tập đoàn Lộc Trời, Trung An, Vinacam; chuỗi giá trị cây ăn trái và rau màu liên kết với Tập đoàn Tân Long.
Nhờ sự động kết nối chủ này, mô hình liên kết chặt chẽ "5 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà ngân hàng - Nhà hợp tác xã) được hiện thực hóa sinh động. Toàn tỉnh hiện có hơn 250 HTX nông nghiệp xây dựng được hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm chặt chẽ với doanh nghiệp, mang lại đầu ra ổn định cho nông sản thành viên, giúp người nông dân chấm dứt điệp khúc rủi ro "được mùa mất giá".
Thúc đẩy chuẩn hóa vùng nguyên liệu, quản lý chất lượng sản phẩm
Để nông sản đủ tiêu chuẩn tham gia vào chuỗi cung ứng cao cấp của các siêu thị hoặc xuất khẩu sang thị trường khó tính, chất lượng nông sản phải đồng đều và kiểm soát nghiêm ngặt. Liên minh HTX tỉnh An Giang đã đóng vai trò tuyên truyền, hướng dẫn sát sao trong việc quy hoạch, phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn chặt với "đơn đặt hàng" tiêu thụ của thị trường.
Liên minh HTX phối hợp chặt chẽ với ngành nông nghiệp vận động, hỗ trợ các HTX áp dụng các quy trình canh tác đạt chứng nhận an toàn như VietGAP, GlobalGAP, canh tác hữu cơ bền vững. Không chỉ vậy, Liên minh HTX còn hướng dẫn các đơn vị thành viên xây dựng mã số vùng trồng, áp dụng quy trình dán tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng nhằm bảo vệ danh tiếng và thương hiệu nông sản của tỉnh. Điển hình như mô hình liên kết tại HTX GAP Cù Lao Giêng (xã Cù Lao Giêng) với quy mô vùng nguyên liệu xoài lên đến hàng trăm héc-ta tiêu chuẩn xuất khẩu chính là minh chứng sống động cho vai trò hỗ trợ nâng tầm chất lượng này của Liên minh HTX.
Hỗ trợ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh
Trong bối cảnh yêu cầu của thời đại hiện nay, Liên minh HTX tỉnh An Giang đã xác định chuyển đổi số và áp dụng kinh tế xanh là động lực phát triển mới. Đơn vị đã chủ động đề xuất Uỷ ban nhân dân tỉnh và các ngành có liên quan hỗ trợ kinh phí và kỹ thuật để giúp các HTX từng bước ứng dụng công nghệ số vào mọi khâu vận hành sản xuất như: Trong quản lý, triển khai phần mềm kế toán chuyên dụng cho HTX, số hóa dữ liệu vùng nguyên liệu và thông tin thành viên, thúc đẩy tính minh bạch tài chính; Trong sản xuất, khuyến khích ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) sạ hàng, phun thuốc, đồng bộ cơ giới hóa nông nghiệp giúp giảm chi phí sản xuất và bảo vệ sức khỏe người dân; Trong phân phối, đẩy mạnh đưa sản phẩm OCOP của các HTX lên sàn thương mại điện tử, giúp các chủ thể KTTT gia tăng nhận diện thương hiệu trực tiếp đến người tiêu dùng.
Đồng thời, việc ký kết phối hợp liên kết cung ứng, tiêu thụ với các công ty, doanh nghiệp triển khai phân bón hữu cơ trên lúa, nếp, hoa màu cũng thể hiện rõ nét cam kết của Liên minh HTX trong mục tiêu thúc đẩy nền nông nghiệp xanh, giảm phát thải tại địa phương.
Khơi thông nguồn lực tài chính và nâng cao chất lượng nhân lực
Yếu tố con người và nguồn vốn luôn là hai "nút thắt" lớn nhất của các HTX trên địa bàn tỉnh An Giang hiện nay. Nhận định được hạn chế này, Liên minh HTX tỉnh An Giang đã tạm thời định hướng giải quyết bằng cách xây dựng hợp đồng liên kết với các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại giúp các HTX dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mua sắm máy móc cơ giới, xây dựng nhà kho, hệ thống sấy nông sản. Đồng thời, sẽ tiếp tục cố gắng đề ra giải pháp bảo lãnh tín dụng giúp gỡ bỏ rào cản thiếu tài sản thế chấp khi các HTX muốn mở rộng quy mô sản xuất. Phối hớp tổ chức các khóa tập huấn, đào tạo bồi dưỡng chuyên sâu về năng lực quản trị cho Ban giám đốc HTX, nâng cao kỹ năng đàm phán hợp đồng thương mại, quản lý tài chính và tiếp thị số. Bởi lẽ, khi có tri thức quản trị vững vàng, đội ngũ cán bộ quản lý HTX mới đủ tự tin để thương thảo bình đẳng, sòng phẳng lợi ích với các doanh nghiệp bao tiêu lớn.
Liên minh HTX tỉnh An Giang đã phối hợp mở nhiều lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về năng lực quản trị cho Ban giám đốc HTX
Có thể khẳng định, sự lớn mạnh và đổi mới vượt bậc của khu vực KTTT tỉnh An Giang trong những năm qua gắn liền với vai trò định hướng, hỗ trợ đắc lực của Liên minh HTX tỉnh. Bằng các giải pháp thiết thực từ tham mưu chính sách, kết nối giao thương đến hỗ trợ nguồn vốn, nhân lực và chuyển đổi số, Liên minh HTX tỉnh An Giang đã đưa các mô hình KTTT phát triển bền vững, trở thành "xương sống" vững chắc cho chuỗi liên kết giá trị nông sản hiện đại. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao vị thế của người nông dân mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển kinh tế nông thôn bền vững và xây dựng nông thôn mới của tỉnh An Giang.
