Liên minh hợp tác xã Kiên Giang

Điểm tin

Xem với cỡ chữAA

Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã 2019 “Cơ hội và thách thức phát triển Kinh tế hợp tác, hợp tác xã”

(09:57 | 14/10/2019)

Sáng nay (14 tháng 10 năm 2019), Liên minh HTX Việt Nam phối hợp cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chính thức tổ chức Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã 2019 tại Trung tâm hội nghị quốc gia, Mỹ Đình, Hà Nội.

Toàn cảnh hội nghị

Tới dự Diễn đàn có đồng chí Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban chỉ đạo đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; đồng chí Cao Đức Phát, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; đồng chí Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phó Trưởng ban chỉ đạo đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, Phó Trưởng ban chỉ đạo đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; đồng chí Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

9h08

Ông Cao Thành Văn, Chủ tịch Hợp tác xã Artemia (Bạc Liêu) phát biểu tham luận.

Là hợp tác xã thành lập 2013, từ công chức nhà nước với 7 thành viên, không có đất đai, nhưng có thế mạnh là nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên môn nghiệp vụ sản xuất trứng gà, nên chọn hình thức liên kết sản xuất với nông dân và hợp tác xã bạn. Năm 2019 đã chuyển đổi thành công hợp tác xã với 16 thành viên, liên kết với 5 hợp tác xã bạn, tạo việc làm cho trên 300 lao động. 

Ông Cao Thành Văn phát biểu tham luận

Hợp tác xã muốn phát triển, Đảng và Nhà nước, các bộ ngành cần phải giải quyết như đánh giá khách quan điều kiện hoạt động kinh tế hợp tác xã, sửa đổi theo hướng thu hút người có trình độ, năng lực tài chính tham gia hợp tác xã. Bởi vì với điều kiện và năng lực tài chính hiện nay thì không thể thu hút được nguồn lực chất lượng cao. Dù đã phát triển mạnh, phát triển thương hiệu với sản phẩm trứng gà được đánh giá tốt nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, khó khăn là trình độ quản lý, vốn thực hiện kế hoạch sản xuất còn khó khăn. Việc tiếp cận vốn tín dụng rất khó, nên phải mượn vốn của thành viên, thế chấp ngân hàng để cùng tham gia. 

Hai là chủ trương chính sách cần mang tính thực tiễn, tháo gỡ kịp thời khó khăn. Bởi hợp tác xã không chỉ là đơn vị kinh tế mà có tính xã hội cao, nên cần tạo điều kiện hợp tác xã tiếp cận đất đai, có cơ chế thực thi quyền sử dụng đất. Hiện tại, chúng tôi không có đất, phải đi mua đất, phải lấy tài sản của mình và đi thế chấp ngân hàng nên không có nguồn lực sản xuất. 

Thêm nữa là chính quyền cấp tỉnh cần tạo điều kiện hợp tác xã thuê đất dài hạn như các loại hình doanh nghiệp khác. Chúng tôi không biết là các doanh nghiệp tiếp cận đất đai thế nào khi họ có hàng chục, hàng trăm ha nhưng chúng tôi không tiếp cận được. 

Ba là cần có cơ chế hợp tác xã tiếp cận được nguồn vốn tín dụng từ trung ương và địa phương. Hiện nay định hướng còn chưa phù hợp và chưa tạo điều kiện cho hợp tác xã tiếp cận. Chúng tôi là hợp tác xã uy tín, thế chấp tài sản và nhưng mới nghe thông tin ngân hàng có quy định hạn chế bảo lãnh tín dụng, vay vốn từ bên thứ ba thì chúng tôi sẽ “chết đứng” liền. 

Bốn là, hợp tác xã phải có kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn, các quy định liên quan tài chính, kế toán, thuế, thu hút nguồn lực chất lượng cao, phát huy tốt sức mạnh tập thể.

8h45

Ông Trần Lâm Hồng, Phó TGĐ Liệp hiệp HTX SaiGon CO.OP phát biểu tham luận. 

Theo ông Hồng, SaiGon CO.OP hoạt động phi nông nghiệp, suốt 30 năm luôn hỗ trợ đưa sản phẩm đến tay người dân và mở rộng ra nước ngoài. Đến nay, mạng lưới đã phủ 43 tỉnh thành, gần 800 điểm bán hàng có nhiều mô hình bán lẻ hiện đại, siêu thị, TMĐT...

   Ông Trần Lâm Hồng phát biểu tham luận

Bên cạnh đó, mô hình siêu thị bán lẻ hiện đại của SaiGon CO.OP đã đầu tư 7 tổng kho hiện đại trên 86.000m2. Luôn tiên phong và định hướng tiêu dùng và sản xuất.
Từ 2012 đã triển khai VietGap, nông nghiệp hữu cơ, xây dựng bộ tiêu chuẩn hàng hoá cho toàn bộ chuỗi trên cả nước, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh trong điều kiện mới. Gắn kết chuỗi cung ứng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.Bên cạnh đó, mô hình siêu thị bán lẻ hiện đại của SaiGon CO.OP đã đầu tư 7 tổng kho hiện đại trên 86.000m2. Luôn tiên phong và định hướng tiêu dùng và sản xuất.

Từ năm 2017, mỗi ngày SaiGon CO.OP tiêu thụ trên 400 tấn hàng nông sản, chủ yếu nông sản trong nước, doanh thu 18-20 tỷ/ngày.

Ông Hồng cho biết, hiện nay, nhiều HTX chưa đáp ứng thủ tục pháp lý để đáp ứng giao dịch mua bán, công nghệ chế biến chưa được quan tâm đầu tư làm giảm chất lượng, giá trị sản phẩm đầu ra, chi phí giá thành sản phẩm cao, ảnh hưởng việc cung ứng kịp thời.

Đảm bảo nguồn cung bền vững, ông Hồng cho rằng, về phía Nhà nước, cần điều chỉnh điều 5, mục 2 và điều 20, mục 1 của Nghị định 193 cho phù hợp; tăng cường chính sách hỗ trợ, tăng cường chính sách ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chất lượng sản phẩm nông sản; quy hoạch tổng thể nguồn sản xuất; đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống thông tin cho nhà sản xuất nắm bắt kịp thời tránh thiệt hại và giảm rủi ro; tăng cường xúc tiến nông sản ở các thịt rường lớn.

Đối với người sản xuất phải đặt chất lượng lên hàng đầu, tiêu chuẩn quốc tế.. Xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, đầu tư kỹ thuật công nghệ cao, đặc biệt đối với các sản phẩm mang tính đặc sản; xây dựng thương hiệu cho hàng nông sản.

Lĩnh vực phân phối, tăng cường hợp tác liên kết giữa vùng sản xuất nguyên liệu, kết nối các địa phương để phát triển mạng lưới bán lẻ, tham gia chuỗi sản xuất sản phẩm hữu cơ, xây dựng niềm tin và đảm bảo sức khoẻ của người tiêu dùng, tăng cường cho xuất khẩu ra nước ngoài.

8h40

Vào phiên thảo luận chính, với phần một là thảo luận chính sách thúc đẩy phát triển hợp tác xã với các ý kiến đại diện các hợp tác xã, bà Lưu Thị Chỉ, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Thái Bình chia sẻ về những vấn đề đặt ra về chính sách đất đai, nâng cao cơ sở hạ tầng, năng lực tài chính và quản trị. 

Bà Lưu Thị Chỉ, Liên minh HTX tỉnh Thái Bình

Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 13 về đổi mới kinh tế tập thể, đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nói rõ kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tập thể không ngừng được củng cố để cùng kinh tế nhà nước giữ vai trò quan trọng trong kinh tế quốc dân. Theo đó, nhiều thành tựu đạt được, song cần có nhiều chính sách quan tâm hơn. Trước hết là chính sách đất đai, dù đã có những chính sách được Đảng và Nhà nước quan tâm qua Luật Đất đai, các Nghị định và thông tư, các hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân được Nhà nước cho thuê đất. Nếu chính sách thực hiện tốt thì tạo đòn bẩy và động lực tốt cho hợp tác xã phát triển, có cơ sở vật chất tốt. 
Mặc dù chính sách đã quan tâm nhưng việc thể chế hoá, ở các bộ ngành và các tỉnh, thành phố đâu đó vẫn còn chậm. Ví dụ như ở tỉnh Thái Bình, dù đã có quan tâm nhưng hợp tác xã chỉ có 10% có sổ đỏ, tức có trên 430 hợp tác xã nhưng chỉ 42 cơ sở được cấp quyền sử dụng đất lâu dài, có sổ đỏ. Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 13 về đổi mới kinh tế tập thể, đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nói rõ kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tập thể không ngừng được củng cố để cùng kinh tế nhà nước giữ vai trò quan trọng trong kinh tế quốc dân. Theo đó, nhiều thành tựu đạt được, song cần có nhiều chính sách quan tâm hơn. Trước hết là chính sách đất đai, dù đã có những chính sách được Đảng và Nhà nước quan tâm qua Luật Đất đai, các Nghị định và thông tư, các hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân được Nhà nước cho thuê đất. Nếu chính sách thực hiện tốt thì tạo đòn bẩy và động lực tốt cho hợp tác xã phát triển, có cơ sở vật chất tốt. 

Về cơ sở vật chất, hàng năm có trích ra trên 100 tỉ đồng mua sắm trang thiết bị, cơ sở đầu tư cơ sở hạ tầng nhưng đây là con số quá nhỏ, chưa thể tạo điều kiện cần và đủ cho hợp tác xã. Bởi lẽ quy định về tài sản không chia của các hợp tác xã, nếu có sự hỗ trợ nhà nước trực tiếp cho hợp tác xã thực hiện thì sẽ có động lực để hợp tác xã có tay nghề và tiềm lực yếu làm đầu tàu kéo lên. 

Hợp tác xã được sử dụng các dịch vụ nhưng khi xây dựng cơ sở vật chất, sau đó giao cho hợp tác xã nên thực hiện hiệu quả khiêm tốn. Do đó, nếu giao cho hợp tác xã thì hiệu quả cao hơn. Luật Đất đai quy định rõ ràng nhưng hướng dẫn với hợp tác xã, tổ hợp tác… nên thực hiện còn bất cập. 

Hai là cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính. Mặc dù Đảng và Nhà nước quan tâm về đào tạo con người, nhưng hiện còn chồng chéo, nên cần phải giao cho Liên minh hợp tác xã để đi vào đầu mối và có mặt trận kiểm tra giám sát. Nếu không nâng cao năng lực thì sẽ bị thụt lùi, đặc biệt trước những thách thức của Cuộc cách mạng 4.0. 

Nguồn lực quản trị của hợp tác xã còn hạn chế, không như doanh nghiệp nên rất mong được Đảng và Nhà nước quan tâm nâng cao năng lực hợp tác xã và càng ngày càng công khai minh bạch. 

Theo đó, kiến nghị là cần nhận thức đúng về vai trò của kinh tế tập thể. Chúng tôi có chút chạnh lòng, khi đóng góp vào GDP thấp hơn, nhưng thực tế các thành viên hợp tác xã được hưởng lợi khi phát triển mô hình này, nên cần có Nghị quyết về kinh tế tập thể; có chính sách đồng bộ, kịp thời tháo gỡ nút thắt cho kinh tế tập thể, đặc biệt là hàng hoá của hợp tác xã đã đi ra nước ngoài thì cần phải nâng cao năng lực, chất lượng; có sự vào cuộc đồng bộ các bộ ngành như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Mặt trận… tham gia hiệu quả đồng bộ hỗ trợ hợp tác xã. 

Liên minh hợp tác xã Việt Nam cũng rất khó khăn, vất vả để thực hiện vai trò nên kinh tế tập thể phải được nhìn nhận công bằng, nhận thức đúng để quan lý tốt, hợp tác xã không phải là ban ngành cấp uỷ… 

Với mỗi hợp tác xã, cần nỗ lực phấn đấu đi lên bằng chính đôi chân của mình, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập 4.0 này nếu không sẽ bị thụt lùi.

8h30

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, đây là diễn đàn lần đầu tiên tổ chức tại Việt Nam có sự tham gia của các Bộ ngành, hiệp hội trung ương và tổ chức quốc tế, cộng đồng hợp tác (HTX)...

Kinh tế hợ tác HTX có vai trò quan trọng với nền kinh tế xã hội. Thực tiễn đã chứng minh kinh tế HTX luôn có đóng góp quan trọng. Đặc biệt, từ khi luật HTX 2012 ra đời đã thể hiện tư duy mới về mô hình HTX kiểu mới, hạt nhân là hợp tác, góp phần hoàn thiện quan hệ sản xuất, phù hợp cơ chế thị trường trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Thời gian qua, tình hình thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng có nhiều bất ổn, ngân sách hạn hẹp nhưng khu vực HTX vẫn hoạt động ổn định và từng bước phát triển, tăng dần trong từng năm.

Tính đến 31/12/2018, toàn quốc có 22.861 HTX, trong đó có 13.856 HTX nông nghiệp, và khoảng 9.000 HTX phi nông nghiệp, thu hút gần 6 triệu thành viên tham gia, số lao động làm việc trực tiếp trong khu vực HTX là 12 triệu người. 

Đóng góp của khu vực này thể hiện qua 2 kênh, bao gồm đóng góp trực tiếp của khu vực HTX, liên hiệp HTX và đóng góp gián tiếp thông qua các HTX thành viên, kinh tế thành viên. Đây là xu hướng phát triển nổi bật của HTX trong thời gian qua.

HTX đã đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế hộ và cá thể thành viên thông qua việc làm nhất là HTX nông nghiệp như: giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng, thu nhập ổn định cho các thành viên, xoá đói giảm nghèo, an sinh xã hội tại địa phương...

Thời gian qua xuất hiện nhiều HTX có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, có doanh thu hàng trăm tỷ đồng như: HTX dịch vụ nông nghiệp Anh Đào (Lâm Đồng), Liên hiệp HTX thương mại TP. Hồ Chí Minh...

Bên cạnh kết quả đạt được còn nhiều phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, còn nhiều hạn chế như tốc độ phát triển còn chậm, một số HTX chưa tuân thủ nghiêm pháp luật. Hiệu quả thấp, vai trò của HTX chưa được phát huy...

Để đưa kinh tế HTX thoát khỏi yếu kém, tiến tới có tỷ trọng lớn trong GDP của nền kinh tế cần có ưu đãi của Nhà nước đối với khu vực này.

Luật HTX 2012 có 6 chính sách hỗ trợ: ứng dụng KHCN, tiếp cận vốn, quỹ hỗ trợ phát triển HTX, ứng dụng KHCN... Ngoài ra có 2 chính sách ưu đãi đó là thuế thu nhập DN và lệ phí đăng ký HTX...

Riêng với Liên hiệp HTX, ngoài hưởng những ưu đãi như trên còn hưởng 5 ưu đãi khác: tín dụng, vốn, giống, chế biến sản phẩm...  Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã ban hành chính sách riêng phù hợp với khả năng và tình hình của các địa phương...

Từ những phân tích trên, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, việc tổ chức Diễn đàn là cần thiết và có ý nghĩa thiết thực, là dịp các HTX và cơ quan quản lý nhà nước nhận diện rõ hơn những thách thức, thực hiện vai trò chuyển tải những khó khăn đến các cơ quan chính phủ, là cơ hội giao thương giữa các HTX, góp phần thúc đẩy phát triển HTX  

Trong bối cảnh thương mại thế giới có nhiều tác động đến bối cảnh toàn cầu, Diễn đàn sẽ tập trung vào vấn đề chính, cơ chế chính sách, khó khăn khi triển khai: đất đai, cơ sở hạ tầng, giải pháp thúc đẩy thương mại mở rộng thị trường, tăng cường tiếp cận, thuế, lương...

Với chủ đề “Cơ hội và thách thức phát triển Kinh tế hợp tác, Hợp tác xã”, Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã 2019 có sự tham dự của 500 đại biểu đại diện Lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành trung ương, các tổ chức chính trị xã hội, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Liên minh HTX 63 tỉnh, thành phố, các chuyên gia nhà khoa học trong nước và quốc tế, một số hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp liên kết và hơn 200 lãnh đạo HTX.

Những nội dung chính được chia sẻ trong Diễn đàn bao gồm: Rà soát những cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển KTHT; Đánh giá hoạt động của các mô hình HTX kiểu mới tại các địa phương, các chính sách thúc đẩy phát triển HTX hoạt động có hiệu quả; Bài toán thị trường cho các HTX và chia sẻ những khó khăn từ phía các HTX trong thực tiễn hoạt động tại địa phương, kiến nghị giải pháp tháo gỡ,...

Kinh tế hợp tác, hợp tác xã được khẳng định là một bộ phận không thể thiếu trong nền kinh tế, hiện đang đóng góp 10% GDP của cả nước và đặc biệt có vai trò quan trọng trong mục tiêu kinh tế tăng trưởng bền vững, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và cải thiện môi trường.

Diễn đàn Kinh tế hợp tác, hợp tác xã là sự kiện rất có ý nghĩa, dịp để các HTX và các cơ quan quản lý Nhà nước, các đoàn thể, hiệp hội nhận diện rõ hơn các cơ hội, thách thức, những vấn đề mới trong phát triển kinh tế hợp tác, HTX nước ta nói riêng và thế giới nói chung. Đồng thời, đây cũng là dịp tăng cường giao thương hợp tác giữa các HTX với nhau, giữa HTX với các doanh nghiệp, đẩy mạnh hợp tác, kết nối thị trường, công nghệ… góp phần thúc đẩy phát triển mạnh mẽ các HTX, liên hiệp HTX trên tấ cả các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế, đáp ứng với nhu cầu về kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân và các tổ chức, cá nhân muốn hợp tác để xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu cho mình và cho đất nước.

9 tháng đầu năm 2019, số HTX thành lập mới đạt 1.598 HTX, giải thể 341 HTX yếu kém; thành lập mới 02 LHHTX. Đến 9/2019, cả nước có 23.905 HTX, tăng 6,5% so với năm 2018, trong đó 22.649 HTX đang hoạt động, 1.256 ngừng hoạt động; số HTX đang hoạt động được phân loại như sau: nông – lâm – ngư – diêm nghiệp – thủy sản: 14.379 HTX, công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp: 1.923 HTX, thương mại: 1.944 HTX, vận tải và dịch vụ vận tải: 1.375 HTX, xây dựng – sản xuất vật liệu xây dựng: 852 HTX, môi trường: 483 HTX, Quỹ tín dụng nhân dân: 1.180 Quỹ, dịch vụ (y tế, nhà ở, giáo dục, du lịch sinh thái…) 454 HTX. Có 54/63 tỉnh, thành phố tăng số lượng HTX; số HTX vùng Tây Bắc tăng 4% và chiếm 9% tổng số HTX, Đông Bắc tăng 4% và chiếm 18%, Đồng bằng sông Hồng giảm -5% và chiếm 25%, Bắc Trung bộ tăng 4% và chiếm 18%, Duyên hải Nam Trung bộ giảm -4% và chiếm 5%, Tây Nguyên tăng 6% và chiếm 6%, Đông Nam bộ tăng 3% và chiếm 8%, Đồng bằng sông Cửu Long tăng 4% và chiếm 12%. Trong 9 tháng, cả nước thành lập mới 02 LHHTX, nâng tổng số LHHTX toàn quốc đạt 76, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, vận tải. Cả nước có trên 100 nghìn THT, trong đó THT nông nghiệp chiếm 32%, phi nông nghiệp chiếm 68% với các hình thức hợp tác đa dạng, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, theo thống kê, 15 THT đã được tư vấn, chuyển đổi thành mô hình HTX trong 9 tháng đầu năm 2019.

Tổng vốn điều lệ của các HTX là 32 nghìn tỷ đồng,  bình quân mỗi HTX là 1,3 tỷ đồng/HTX; tổng tài sản 171 nghìn tỷ đồng, bình quân 7,7 tỷ đồng/HTX, trong đó Quỹ dụng nhân dân đạt trung bình 96 tỷ đồng/ Quỹ; doanh thu bình quân HTX 4,2 tỷ đồng/HTX, lãi bình quân 305 triệu đồng/HTX. Tổng số lao động thường xuyên khoảng 2,5 triệu lao động, với thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTX là 45 triệu đồng/năm/ người.   

Đến tháng 9/2019, cả nước có khoảng 1.500 HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị thị trường trong nước và nước ngoài, áp dụng công nghệ cao, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn sản phẩm, ký kết hoạt động tiêu thụ sản phẩm dài hạn với doanh nghiệp. Các HTX đã giúp đỡ, tương trợ lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ giống, vốn, kỹ thuật, thông tin và tiêu thụ sản phẩm… góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo cho người dân địa phương

KTHT, HTX trở thành loại hình phổ biến, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế tổ chức sản xuất, kinh doanh của hộ gia đình, cá nhân, nhất là lĩnh vực nông nghiệp, nhiều lao động trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng, có chuyên môn tốt khởi nghiệp bằng mô hình HTX đạt hiệu quả cao.

Nguyễn Chương (theo thoibaokinhdoanh.vn)